Cách bảo trì cảm biến chất lượng không khí

Trong các nhà máy, khu sản xuất hoặc hệ thống tự động hóa hiện đại, cảm biến chất lượng không khí đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giám sát và duy trì môi trường làm việc an toàn. Tuy nhiên, nhiều đơn vị chỉ tập trung vào khâu lắp đặt mà quên mất rằng bảo trì cảm biến không khí định kỳ chính là yếu tố quyết định đến tuổi thọ cảm biến và độ chính xác dữ liệu đo.
Bài viết này, MTEE sẽ giúp bạn nắm rõ quy trình bảo trì chuẩn, các lưu ý quan trọng và mẹo khắc phục lỗi thường gặp để hệ thống cảm biến hoạt động ổn định, hiệu quả lâu dài.

Giới thiệu tổng quan về cảm biến chất lượng không khí

Cảm biến chất lượng không khí là thiết bị đo các thông số môi trường như bụi mịn (PM2.5, PM10), khí độc hại (CO, NO₂, SO₂, VOCs), độ ẩm, nhiệt độ và nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến sức khỏe và vận hành nhà xưởng.

Trong công nghiệp, cảm biến không khí thường được tích hợp trong các hệ thống HVAC, tự động hóa nhà máy, hoặc SCADA/BMS, giúp thu thập dữ liệu thời gian thực và điều khiển hoạt động của quạt thông gió, lọc khí, cảnh báo khí độc.

Những loại cảm biến công nghiệp hiện đại có khả năng kết nối qua Modbus, UART hoặc RS485, hỗ trợ điều khiển và giám sát từ xa. Tuy nhiên, do thường xuyên tiếp xúc với bụi, hơi ẩm và hóa chất, cảm biến rất dễ bị bẩn, sai lệch dữ liệu hoặc giảm hiệu suất nếu không được bảo trì đúng cách.

Xem thêm: Tổng quan về cảm biến chất lượng không khí

Vai trò của cảm biến trong môi trường công nghiệp và tự động hóa

• Giám sát chất lượng không khí và đảm bảo an toàn lao động: Trong các nhà máy sản xuất, cảm biến giúp phát hiện sớm bụi mịn, khí độc, hơi dung môi – giảm rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe công nhân.
• Duy trì điều kiện sản xuất tiêu chuẩn: Một số ngành như dược phẩm, điện tử hoặc chế biến thực phẩm yêu cầu không khí đạt chuẩn để đảm bảo chất lượng sản phẩm.
• Tích hợp tự động hóa thông minh: Cảm biến gửi dữ liệu đến hệ thống điều khiển trung tâm (PLC, SCADA) để tự động điều chỉnh quạt hút, lọc bụi, hoặc phát cảnh báo.
• Tối ưu năng lượng và chi phí vận hành: Khi cảm biến hoạt động ổn định, hệ thống điều hòa không khí và thông gió vận hành hiệu quả hơn, tiết kiệm điện năng.
• Kéo dài tuổi thọ thiết bị: Dữ liệu cảm biến chính xác giúp hệ thống điều khiển vận hành hợp lý, tránh làm việc quá tải – từ đó kéo dài tuổi thọ toàn hệ thống.

Xem ngay: Ứng dụng của cảm biến chất lượng không khí trong công nghiệp

Các bước chuẩn bị trước khi bảo trì cảm biến không khí

Kiểm tra tài liệu và lịch sử hoạt động

• Đọc kỹ tài liệu hướng dẫn của nhà sản xuất để nắm thông số vận hành và giới hạn môi trường.
• Kiểm tra tuổi thọ cảm biến: hầu hết cảm biến có tuổi thọ từ 3–10 năm tùy điều kiện sử dụng.
• Xem lại lịch sử bảo trì: ghi nhận lần bảo trì gần nhất, hiện trạng hoạt động, dữ liệu sai lệch nếu có.

Chuẩn bị dụng cụ và vật tư

• Khăn microfiber, dung dịch cồn isopropyl (IPA), khí nén khô để vệ sinh.
• Bộ lọc hoặc phần tử cảm biến thay thế (nếu đến hạn).
• Găng tay, kính bảo hộ, khẩu trang khi làm việc trong khu vực có bụi hoặc khí độc.

Đảm bảo an toàn và môi trường làm việc sạch

• Ngắt nguồn điện trước khi thao tác.
• Tránh bảo trì ở nơi có độ ẩm hoặc bụi cao.
• Nếu cảm biến nằm trong khu vực có khí độc, cần đảm bảo thông gió trước khi mở nắp thiết bị.

Các bước hướng dẫn bảo trì cảm biến không khí

Bước 1 – Vệ sinh bề mặt và kiểm tra ngoại quan

• Dùng khăn mềm lau sạch lớp bụi, dầu hoặc chất bẩn bám trên vỏ cảm biến.
• Kiểm tra dấu hiệu ăn mòn, nứt hoặc rò rỉ khí.

Bước 2 – Làm sạch đầu lấy mẫu và bộ phận cảm biến

• Dùng khí nén khô thổi nhẹ vào đầu hút khí hoặc khu vực quang học (nếu là cảm biến quang).
• Lau nhẹ bằng cồn IPA để loại bỏ bụi mịn và hơi dầu.
• Không dùng nước hoặc chất tẩy rửa mạnh vì có thể làm hỏng phần tử cảm biến.

Bước 3 – Thay thế bộ lọc và linh kiện định kỳ

• Thay bộ lọc không khí (filter) nếu đã bị bám bụi dày.
• Với cảm biến có module đo khí, cần thay phần tử đo (sensor head) theo khuyến nghị nhà sản xuất – thường mỗi 12 đến 24 tháng.

Bước 4 – Hiệu chuẩn (Calibration)

• Dùng khí chuẩn hoặc thiết bị so sánh để hiệu chuẩn cảm biến.
• Ghi lại dữ liệu trước và sau hiệu chuẩn để theo dõi sai số.
• Nên thực hiện định kỳ 6–12 tháng/lần tùy mức độ sử dụng.

Bước 5 – Kiểm tra tín hiệu và kết nối hệ thống tự động hóa

• Đảm bảo tín hiệu analog/digital (0–10V, 4–20mA, RS485…) hoạt động ổn định.
• Kiểm tra lại kết nối PLC hoặc SCADA, đảm bảo không có lỗi giao tiếp.

Bước 6 – Ghi nhận dữ liệu và lập kế hoạch bảo trì tiếp theo

• Ghi rõ thời gian bảo trì, thông số sau hiệu chuẩn, linh kiện đã thay thế.
• Lên kế hoạch bảo trì định kỳ để duy trì hiệu quả đo lường dài hạn.

Các lưu ý và mẹo khắc phục lỗi cảm biến

Lưu ý khi bảo trì

• Không bảo trì khi cảm biến đang hoạt động trong môi trường có bụi hoặc khí độc đậm đặc.
• Chỉ sử dụng linh kiện chính hãng để tránh sai số hoặc giảm tuổi thọ cảm biến.
• Sau khi bảo trì, để cảm biến ổn định 10–15 phút trước khi đưa vào hoạt động.

Mẹo khắc phục lỗi

• Cảm biến không phản hồi → Kiểm tra nguồn điện và tín hiệu đầu ra.
• Giá trị đo bất thường hoặc dao động mạnh → Có thể do bụi bám ở đầu đo; cần vệ sinh hoặc hiệu chuẩn lại.
• Cảm biến đo sai lệch lớn → Phần tử cảm biến đã hết tuổi thọ, cần thay mới.
• Tín hiệu truyền về PLC bị gián đoạn → Kiểm tra dây dẫn, đầu nối hoặc nhiễu điện từ.

Áp dụng phương pháp bảo trì dự đoán (Predictive Maintenance) bằng cách theo dõi dữ liệu liên tục – nếu cảm biến có xu hướng sai lệch dần theo thời gian, hệ thống sẽ cảnh báo trước khi xảy ra sự cố.

Mua hàng chính hãng ở đâu

Để đảm bảo cảm biến chất lượng không khí hoạt động ổn định, tuổi thọ cao và dữ liệu chính xác, bạn nên chọn mua cảm biến tại các đơn vị uy tín.

Tại Công ty Thiết bị điện Mạnh Tùng các sản phẩm về bộ nguồn, PLC, công tắc hay cảm biến công nghiệp đều được nhập khẩu chính hãng, có chứng nhận chất lượng và hỗ trợ kỹ thuật hậu mãi.

Kết luận

Bảo trì cảm biến chất lượng không khí không chỉ là công việc kỹ thuật mà là bước quan trọng giúp hệ thống tự động hóa vận hành chính xác, tiết kiệm và bền vững. Khi được bảo trì đúng cách, tuổi thọ cảm biến có thể kéo dài gấp đôi, giảm thiểu sai số đo và ngăn ngừa sự cố vận hành.

Tham khảo ngay các bài viết:

Những lỗi thường gặp ở cảm biến áp suất và cách khắc phục

Tổng quan về cảm biến khí NH3 chi tiết nhất

Cảm biến CO2 là gì? Tổng quan về cảm biến khí CO2

---

Cảm ơn quý khách đã truy cập vào website MTEE.VN. Kính chúc quý khách nhận được những thông tin hữu ích và có những trải nghiệm tuyệt vời trên trang.